Georgian Version Russian Version English Version
   GE
 
  პუბლიკაციები  
   
 
 
ვამელანი  

სულიერი სიმშვიდის ძიებაში...

 
 
 
პუბლიკაციები
 ბაქტამედის (ამპიცილინ/სულბაქტამი) გამოყენება ქვემო კიდურების ვენების ვარიკოზული გაგანიერების თანმხლები წითელი ქარის კომპლექსურ მკურნალობაში 
დავით ავაზაშვილი; ზაურ ნონიკაშვილი; თემურ კოპაძე;
გივი შარიფაშვილი;
 
ქ. თბილისის #1 კლინიკური საავადმყოფოს სისხლძარღვთა ქირურგიისა და გადაუდებელი მიკროქირურგიის განყოფილება
  
 
   ნორმის პირობებში ადამიანის კანის ზედაპირზე და/ან თმის ფოლიკულში დიდი რაოდენობით ბაქტერია თანაარსებობს. თუმცა, კანს გააჩნია გარკვეული თვისებები, რაც იცავს მას პათოგენების დამაინფიცირებელი ზემოქმედებისგან. აღნიშნულ თვისებებს განსაზღვრავს მკვრივი და მშრალი რქოვანა შრე, რომელიც პრაქტიკულად შეუღწევადია მიკროორგანიზმებისთვის, და წებოვანი უჯრედშორისი ნივთიერება – ლიპიდების რთული ნარევი, რომელიც მჭიდროდ აკავშირებს მალპიგის შრის უჯრედებს და იცავს კანს.
კანის ინფექციები, როგორც წესი, ვითარდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა ტრავმა, ჭარბი ჰიდრატაცია ან კანის ანთებითი დაავადებები არღვევს მის დაცვით ფუნქციას. მიკროორგანიზმები, რომლებიც იწვევენ კანის ინფექციებს, შეიძლება კანის ან ახლომდებარე ლორწოვანი გარსების ფლორის ნაწილს შეადგენდნენ ან გამომდინარეობდნენ გარეშე წყაროდან, როგორიცაა სხვა ადამიანი, გარემო ან დაბინძურებული ობიექტები.
წითელი ქარი არის კანისა და ქვეშმდებარე ქსოვილების მწვავე, სწრაფად გავრცელებადი ინფექცია, რომელსაც ახასიათებს ცხელება და ზოგადი ინტოქსიკაცია. წითელი ქარის ანთებისთვის დამახასიათებელია მკვეთრად შემოფარგლული, ზედაპირიდან წამოწეული კიდეები, რაც პათოლოგიურ პროცესში ზედაპირული (დერმული) შრეების ჩართვას ასახავს.
ითვლება, რომ წითელ ქარს იწვევს AAჯგუფის β-ჰემოლიზური სტრეპტოკოკი. წითელი ქარის ანთების კლინიკა შეიძლება მიმდინარეობდეს ცხელებითა და შემცივნებით. კანის დაზიანებული ნაწილი არის გაწითლებული, გახურებული და შეშუპებული, ანთებითი უბნების კიდეები უსწორმასწოროა, ზედაპირზე შეიძლება წარმოიქმნას ბუშტუკები და წყალმანკები. იშვიათ შემთხვევებში ვლინდება ლიმფანგიტი და ლიმფადენიტი.
მკურნალობის გარეშე შეიძლება განვითარდეს ისეთი გართულებები, როგორიცაა ფასციიტი, მიოზიტი, კანქვეშა აბსცესი და სეპტიკოპიემია.
დღესდღეობით წითელი ქარის მკურნალობა წარმოადგენს აქტუალურ თერაპიულ პრობლემას, რაც განპირობებულია ამ დაავადების სტაბილურად მაღალი სიხშირით, მწვავე ფორმების ქრონიზაციის გახშირებით, ნარჩენი მოვლენების განვითარებით, რომელიც იწვევს ხანგრძლივი დროით შრომისუუნარობასა და რიგ შემთხვევებში – დაინვალიდებას (1,2).
ცალკეულ ინტერესს წარმოადგენს ქვემო კიდურების ვენების გაგანიერების ფონზე განვითარებული წითელი ქარი, რადგან ამ დროს დერმის მწვავე ანთება შეიძლება გახდეს ფილტვის ემბოლიის ან ქრონიკული ლიმფოვენური უკმარისობის და მისი უკიდურესი გამოვლინების – ელეფანტიზმის – მიზეზი (3,4).
 
მასალა და მეთოდები:
ამ სტატიაში მოწოდებულია 2006-2007 წლების მონაცემები ქვემო კიდურების ვენების გაგანიერებაზე თანდართული წითელი ქარის მკურნალობის შესახებ. დაკვირვების ქვეშ იმყოფებოდა ზემოთ აღნიშნული პათოლოგიის მქონე 43 ავადმყოფი. პაციენტთა ასაკი მერყეობდა 45-70 წლების ფარგლებში. დაკვირვების ქვეშ მყოფ ჯგუფში სჭარბობდნენ ქალები. მათი რიცხვი შეადგენდა 31-ს (72,04%), მამაკაცი იყო – 12 (27,91%). პირველადი წითელი ქარი აღენიშნებოდა 36 პაციენტს (83,72%), ხოლო რეციდივი – 7-ს (16,28%). ქვემო კიდურების ვენების გაგანიერების გარდა, ფონურ დააავადებად შაქრიანი დიაბეტი აღენიშნებოდა 13 პაციენტს, ჭარბი წონა – 29 პაციენტს (67,44%), ხოლო 9 პაციენტს (20,43%) – სოკოვანი დაავადება. აქედან გამომდინარე, პაციენტთა უმრავლესობაში დაფიქსირდა ერთზე მეტი ფონური პათოლოგია, რომელიც წარმოადგენდა რისკ-ფაქტორების განვითარების საფუძველს.
წითელი ქარის განვითარების მაპროვოცირებელ ფაქტორებს შორის აღსანიშნავია კანის საფარველის მიკროტრავმები ვარიკოზული კვანძების მიდამოში (ვენური დაწყლულების ჩათვლით), გადაცივება, წითელი ქარის განვითარებამდე ცოტა ხნით ადრე გადატანილი ვირუსული ინფექციები. 11 პაციენტმა (25,58%) მაპროვოცირებელი ფაქტორი ვერ მიუთითა.
წითელის ქარის ადგილობრივი გამოვლინების ხასიათის მიხედვით სჭარბობდა ერითემული ფორმები – 35 (81,39%). ერითემულ-ბულური ფორმები აღინიშნებოდა 8 შემთხვევაში (18,61%). ჰემორაგიული და ნეკროზული ფორმები არ გამოვლენილა. მწვავე ანთებითი პროცესი ყველა შემთხვევაში ლოკალიზებული იყო ქვემო კიდურებზე. დაავადების კლინიკური სურათის დასაწყისი ყველა შემთხვევაში იყო ტიპური. ყველა პაციენტში აღინიშნებოდა მწვავე დასაწყისი ძლიერი შემცივნებით, ტემპერატურის მომატებით (38-390 C), საერთო სისუსტით, თავის ტკივილით, მიალგიით. პაციენტთა უმრავლესობას (23-ს ანუ 53,49%-ს) განუვითარდა რეგიონული ლიმფადენიტი, ტკივილი რეგიონული ლიმფური კვანძებისა და სისხლძარღვების მიდამოში, წვის შეგრძნება დაზიანების მიდამოში.
გართულებებიდან აღსანიშნავია, რომ 5 პაციენტს (11,62%) განუვითარდა ქვემო კიდურების კანქვეშა ვენების აღმავალი თრომბოფლებიტი. ოპერაციული ჩარევა არ ჩატარებულა არცერთ შემთხვევაში.
 
ყველა პაციენტი იტარებდა კომლექსურ მედიკამენტურ მკურნალობას:
          პენიცილინის რიგის კომბინირებული პრეპარატი ბაქტამედი (ამპიცილინ/სულბაქტამი) შემდეგი დოზირების რეჟიმით: 1,5 გ 3-ჯერ დღე-ღამეში ინტრამუსკულარულად. მედიკამენტის ინტრავენურად შეყვანის კლინიკური საჭიროება განხილული ჯგუფის პაციენტებში არ ყოფილა.
          არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალება (ნიმესულიდი - 1 პაკეტი 2-3-ჯერ დღეში ჭამის შემდეგ);
          ანტიჰისტამინური პრეპარატი – (აკრივასტინი - 8 მგ 2-ჯერ დღე-ღამეში);
          A, E, C ჯგუფის ვიტამინები;
          ვარიკოთრომბოფლებიტის განვითარების შემთხვევაში დაბალმოლეკულური ჰეპარინის შემცველი ანტიკოაგულანტები (კალციუმის ნადროპარინი) თერაპიული დოზებით კოაგულოგრამის კონტროლის ქვეშ; ასევე ვენოტონური და ანგიოპროტექტორული საშუალება (ჰესპერიდინისა და დიოსმინის შემცველი პრეპარატი ,,ვენოდიოლი” – 1 ტაბლეტი 2-ჯერ დღე-ღამეში);
          ადგილობრივი მკურნალობა ანტისეპტიკებით (წყალბადის ზეჟანგი, დიოქსიდინი) ბულური ელემენტების გახსნის შემთხვევაში ეროზიის ზედაპირის დამუშავების მიზნით;
 
შედეგები:
 
ჩატარებული მკურნალობის შედეგად მწვავე ანთებითი პროცესების კუპირება და განკურნება მიღწეულ იქნა ყველა ანუ 43-ვე შემთხვევაში. წითელი ქარის ერითემული ფორმის შემთხვევებში ადგილობრივი შეშუპება დაცხრა 6-7 დღის განმავლობაში, ხოლო ერითემულ-ბულური ფორმის შემთხვევებში – 10-11 დღის განმავლობაში. ტემპერატურული რეაქცია ნორმალიზდებოდა საშუალოდ 4-5 დღის განმავლობაში, ტკივილის სინდრომის კუპირება მოხდა 6-7 დღის განმავლობაში, ხოლო ჰიპერემია ნორმალიზდა 7-10 დღეში. მწვავე აღმავალი თრომბოფლებიტის, როგორც წითელი ქარის თანმხლები გართულების, დაცხრომას დასჭირდა დაახლოებით 15-18 დღე. თრომბოფლებიტის განვითარება ყველა შემთხვევაში ექიმთან დაგვიანებულ მიმართვას უკავშირდებოდა. სისხლის ლაბორატორიული მაჩვენებლების ნორმალიზაცია (ლეიკოციტოზისა და ედს-ის შემცირება) აღინიშნა მკურნალობის დაწყებიდან 8-10 დღის განმავლობაში. მწვავე ანთებითი პროცესის ჩაცხრომის შემდეგ 3-5 კვირის განმავლობაში ადგილობრივი ლიმფური შეშუპების ფორმირება აღენიშნა 12 ავადმყოფს (27,9%), (მათგან 7-ს წითელი ქარის მორეციდივე ფორმა ჰქონდა). ვენოტონური საშუალებების, ენზიმური პრეპარატებისა და კიდურების ელასტიური კომპრესიის გამოყენების შედეგად ამ ჯგუფის 9 პაციენტში (75%) მიღწეულ იქნა აღნიშნული შეშუპების კუპირება.
 
 
განხილვა:
 
მიღებული შედეგები მიუთითებს ქვემო კიდურების ვენების გაგანიერების ფონზე განვითარებული წითელი ქარის კომპლექსურ მკურნალობაში პრეპარატ ბაქტამედის (ამპიცილინ/სულბაქტამი), როგორც ანტიბაქტერიული პრეპარატის გამოყენების ეფექტურობაზე. პრეპარატი ბაქტამედი შეიცავს β-ლაქტამაზის შეუქცევად ინჰიბიტორს – სულბაქტამს, რომლის დანიშვნაც ეტიოპათოგენეზურად გამართლებულია, რადგან წითელი ქარის გამომწვევად ითვლება A ჯგუფის β-ჰემოლიზური სტრეპტოკოკი, რომელიც აინდუცირებს β-ლაქტამაზას. ასევე აღსანიშნავია, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია აღნიშნული ჯგუფის პაციენტებში ანთებითი პროცესის დროული და სწორი დიაგნოსტიკა, რის საფუძველზეც შესაძლებელია ისეთი გართულებების თავიდან აცილება, როგორიცაა მწვავე აღმავალი ვარიკოთრომბოფლებიტი და ქრონიკული ლიმფოვენური უკმარისობა.
 
 
ლიტერატურა:
Брико Н.И. ,,Эпидемиология и инфекционные болезни”; 2001 - №2 стр. 42-45.
Еровиченков А.А., Лиенко А.Б. Российский медицинский журнал 2002 №6 стр. 40-43.
Фролов В.М., Рычнев В.М. ,,Патогенез и диагностика рожистой инфекции”; Воронеж, 1986.
Лебедев В.В. Жаров Н.А. ,,Клиникаи лечение рожи”; Краснодар 2003
Малов В.А., Лиенко А.Б. и др. ,,Рожа (Клиника, диагностика, лечение)”; пособие для врачей, Москва 2001